روغن موتور
. عملکرد اصلی روغن موتور کاهش اصطکاک و سایش قسمت های متحرک و تمیز کردن موتور از هر یک از مواد مختلف است که از روغن های پایه با مواد افزودنی مختلف ، لجن (یکی از عملکرد های پخش کننده ها )و لاک (مواد شوینده) تشکیل شده است. همچنین اسید های ناشی از سوخت و اکسیداسیون روان کننده ( مواد شوینده) را خنثی میکند اب بندی حلقه های پیستون را بهبود می بخشد و با انتقال گرما از قسمت های متحرک موتور را خنک می کند. علاوه بر ترکیبات اساسی فوق الذکر تقریبا همه روغن های روان کننده حاوی بازدارنده های خوردگی و اکسیداسیون هستند. روغن موتور ممکن است در مورد روغن غیر شوینده فقط از یک ماده پایه روان کننده بعلاوه مواد افزودنی تشگیل شده باشد تا قابلیت بازگردانی روغن عمل کرد فشار شدید و توانایی جلوگیری از خوردگی قطعات موتور فراهم کند. امروزه روغن های موتور با اسنفاده از روغن های پایه متشکل از هیدروکروبنهای پایه نفتی پلی آلفاولفینها (pAO) یا مخلوط های آنها به نسبت های مختلف گاهی با ۲۰ درصد وزن استرها برای حل بهتر موادافزودنی مخلوط میشود.
جان الیس آمریکایی شرکت پالایش روغن مداوم را تاسیس کرد.دکتر الیس در حالی که توانایی های درمانی احتمالی نفت خام را مطالعه می کرد از یافتن ارزش دارویی واقعی نا امید شد اما به دلیل خواص روانکاری بالقوه آن شیفته او شد .او سرانجام عمل پزشکی را رها کرد تا وقت خود را به تولید روغن روان کننده با گرانروی بالا برای موتورهای بخار اختصاص دهد که در آن زمان از ترکیبات ناکار آمد نفت و چربی های حیوانی و گیاهی استفاده میکرد. روغنی که در دمای بالا به طور م worked ثر کار میکرد . این به معنای کمتر بودن سوپاپ های لعاب دار استوانه های خوردگی یا درز آب بندی است. بسیاری از ماشین آلات دیگر در موتور هاقطعاتی وجود دارد که بر خلاف یکدیگر حرکت می کنند و اصطکاک بین قطعات با تبدیل انرژی جنبشی در غیر این صورت قدرت مفید را از دست می دهد تبدیل به گرما همچنین باعث از بین رفتن این قسمت ها می شود که می تواند منجر به کاهش کارایی و تخریب موتور شود. روغن کاری مناسب باعث کاهش مصرف سوخت کاهش مصرف انرژی و افزایش طول عمر موتور میشود. روغن روانکاری یک فیلم جدا کننده بین سطوح قطعات متحرک مجاور ایجاد میکنند تا تماس مستقیم بین آنها به حداقل برسد. گرمای اصطکاک را کاهش را کاهش داده وسایش را کاهش دهد بنابراین از موتور محافظت میکند. در هنگام استفاده جریان موتور از طریق هدایت گرما از طریق موتور منتقل میکند. الف در موتور با پمپ روغن چرخشی این گرما با استفاده از جریان هوا بر روی سطح خارجی مخزن جریان هوا از طریق کولر و از طریق گاز های نفتی تخلیه شده توسط سیستم تحویه مثبت میل لنگ(PCV)در حالی که پمپ های چرخشی متوسط در اتومبیل های سواری و سایر موتور های با اندازه مشابه یا بزرگتر ارائه میشوند روغن کشتی از دست رفته کل یک گزینه طراحی است که هم چنان در موتور های کوچک و مینیاتور محبوب است . در موتور های بنزینی (بنزینی)، حلقه پیستون بالا میتواند روغن موتور را در دمای ۱۶۰ درجه سانتیگراد ( ۳۲۰ درجه فار نهایت ) قرار دهد موتور های دارای شاخص گرانروی بالاتر در این دمای نمای بالاتر نازک تر میشوند. همچنین پوشاندن قطعات فلزی با زخم باعث میشود که آنها در معرض اکسیژن قرار نکیرند و باعث جلوگیری از اکسیداسیون در دمای بالا و جلوگیری از زنگ زدگی یا خوردگی میشود. بازدارنده های خوردگی نیز ممکن است به دود موتور اضافه شود. در بسیاری از روغن های موتور مواد شوینده و پخش کننده ای نیز وجود دارد که به تمیز نگهداشتن موتور و به حداقل رساندن لجن روغن کمک میکند. این روغن قادر است دوده حاصل از احتراق را به خود گیر دهد. ترکیبی از این و برخی از غرق شدن ها باعث میشود روغن استفاده شده پس از مدتی سیاه شود. مالش قطعات فلزی موتور به طور حتم برخی از ذرات فلزی میکروسکوپی را از ساییدگی سطوح تولید میکند. چنین ذراتی می توانند در روغن جمع میشوند. از انجا که ذرات در روغن جمع میشوند به طور معمول از طریق یک فیلتر فیلتربرای از بین بردن ذرات مضر گردش می یابد. یکئ پمپ oll یک پره یا پمپ دنده ای که توسط موتور تغذیه میشود.روغن را به موتور ،از جمله فیلتر oll پمپ میکند.
*فروشگاه روغن موتور میدانی*
روغن موتور
محاسبه پالایش برش روغنی در پالایشگاه
در پالایشگاههای تولیدکننده روغن موتور، برش روغنی به عنوان ماده اولیه واحد روغنسازی به واحد استخراج با فورفورال فرستاده میشود که در آنجا مواد آروماتیک و نیز موادی که حاوی ترکیبات حلقوی غیر اشباع (بنزنی) است، از آن زدوده میشود. رفینت حاصل که حاوی روغن میباشد، به واحد مومگیری با تولوئن و متیل اتیل کتون فرستاده میشود تا انواع پارافین و واکس (موم) آن جداسازی گردد. روغن مومگیری شده به واحد تصفیه نهایی توسط هیدروژن ارسال میگردد تا روغن پایه نهایی حاصل شود.
ویژگیهای فیزیکی روغن
بالابودن شاخص گرانروی یک مزیت برای روغن به حساب میآید زیرا هرچه شاخص گرانروی یک روغن بالاتر باشد تغییرات ویسکوزیته آن نسبت به دما کمتر خواهد بود. برای این منظور از مواد بهبود دهنده شاخص گرانروی یا Viscosity index improver که بهطور خلاصه به صورت VIIبیان میشود استفاده میگردد.
انواع مختلف روغن موتور
روغن موتور مدرن در حال حاضر دارای سه طبقهبندی است:
گروه III روغن معدنی یا گاز به مایع است که یک راه شیمیایی برای تولید روغن پارافین از گاز متان است.
گروه IV یک PAO (پلی آلفا الفین ها ) است.
گروه V که بسیار غیرمعمول (استر یا دی استرها).
SAE 10W-40 یک برچسب یک روغن موتور با کیفیت نیست بلکه یک نوع از درجه ویسکوزیته است. روغنهای مولتی گرید که امروز در دسترس است را میتوان در دماهای بسیار مختلف (شاخص گرانروی بسیار بالا) استفاده کرد؛ که نیاز به تغییر روغن خودرو در تابستان و زمستان را از بین میبرد.
حجم روغن موتور باید همیشه مقدار مشخصی باشد تا موتور کارکرد استانداری داشته باشد.
اغلب رانندگان و مالکان خودرو در زمان برخورد با کم کردن روغن احساس نگرانی می کنند و گمان می کنند که خودرویشان خراب شده است و باید به تعمیرگاه مراجعه کنند.
در صورتی که این تصور صحیح نیست و هر روغن کم کردنی عیب در موتور خودرو محسوب نمی شود. تبخیر شدن روغن، طراحی موتور، عدم انتخاب موتور مناسب و شرایط رانندگی از دلایل کاهش حجم روغن موتور هستند.[۱]
سیستم استانداردی ACEA
(انجمن DES Constructeurs Européens D’خودرو) این سیستم استاندارد برای خودروهای اروپایی طراحی شده و جایگزین نظام سابق CCMC است. ACEA روغن موتور را به سه دسته نقسیم میکند. یکی برای موتور بنزینی (حرف A) و دیگری برای موتورهای دیزل سبک (حرف B) و بعدی برای موتورهای دیزل سنگین (حرف E).
- A1 روغن موتور از همان کیفیت A2 است اما با الزامات کمتری برای پایداری برشی و تبخیراست. این کلاس برای روغنهای چرب به اصطلاح با ویسکوزیته پایین در نظر گرفته شده.
- A2 به روزرسانی شده کیفیت قبلی CCMC G4 است. حداقل سطح کیفیت احتیاجات مورد نیاز برای اکثر اتومبیلهای اروپایی است.
- A3 به روزرسانی شده کیفیت قبلی CCMC G5 است. این روغن با بالاترین الزامات مورد نیاز برای حفاظت از سایش، پایداری اکسیداسیون و تبخیر کم و جلوگیری از کم شدن گرانروی فراهم میکند.
- B1 برای موتورهای دیزلی سبک با سطح کیفیت همان B2 است، اما با الزامات کمتری برای پایداری برشی و تبخیر است. این نوع روغن برای روغنهای چرب معمولی و با ویسکوزیته پایین در نظر گرفته شده.
- B2 به روزرسانی شده کیفیت قبلی CCMC PD2 است. سطح کیفیت حداقل احتیاجات مورد نیاز برای اکثر موتورهای دیزلی سبک اروپا را دارا میباشد.
- B3 به روزرسانی شده کیفیت قبلی CCMC PD2 است. این استاندارد با دارا بودن به بالاترین الزامات مورد نیاز برای حفاظت از سایش، پایداری اکسیداسیون، تبخیر کم و جلوگیری از کم شدن گرانروی فراهم میکند.
- B4 این استاندارد با دارا بودن به بالاترین الزامات مورد نیاز برای نوع جدید از خودروهای دیزلی و بنزینی با کیفیت بالا میباشد.
- C3 روغنهای با کیفیت عالی و با خاکستر (SAPS) بسیار کم هستند. آنها برای استفاده در موتور بنزینی با کارایی بالا و موتورهای دیزل سبک با سیستمهای پیشرفته با کاتالیزور دیزلی (فیلتر ذرات دیزل) (DPF) و کاتالیزور سه راه (TWC) که طراحی شده، استفاده میشود. این روغن موتور SAE 5W-30 یا SAE 5W-40 بر پایه روغن پایه گروه III درست شده. این نوع روغن معمولاً استانداردهای شرکتهای مختلف از جمله Daimler MB-Approval 229.31 / Daimler MB-Approval 229.51 / Volkswagen VW50200 / Volkswagen VW50500 Volkswagen VW50501 / BMW Longlife 04 / Porsche (SAE 5W-40 only). (SAPS= Sulphated Ash, Phosphorus, Sulphur) را دارا میباشند (SAPS = خاکستر سولفاته، فسفر، گوگرد)
- C2 تقریباً همانند استاندارد C3 است و فقط دارای ویسکوزیته SAE 5W-30 است و حفاظت از سایش کمتری دارد اما در بهبود اقتصاد سوخت کمتر خودرو مؤثر است.
- C1 تقریباً همانند استانداردهای C2 و C3 هستند اما این استاندارد بالاترین کیفیت را در حفاظت از سایش، جلوگیری از تولید لجن و بهبود اقتصادی سوخت خودرو را دارد.
- E1 استاندارد روغن موتور برای موتورهای دیزل سنگین ساخته شده. سطح کیفیت بهطور گسترده با استاندارد قبلی CCMC D4 سازگار است و در درجه اول برای موتورهای بزرگتر و فواصل تخلیه نرمال در نظر گرفته شده. امروزه این استاندارد تقریباً حذف شده.
- E2 این استاندارد برای موتورهای دیزلی با توربو و بدون توربو شارژرها که تحت شرایط سخت کار میکنند، طراحی شدهاست.
- E3 ارتقاء قابل توجهی نسبت به استاندارد قبلی CCMC D5 را دارد و مخافظت بهتری از پیستونها در مقابل سایش و تمیزکنندگی دوده را دارد. این روغنها به برای موتورهای زیستمحیطی EURO II طراحی شدهاست، تحت شرایط سخت و فواصل تعویض روغن بیشتر از حد معمولی.
- E4 تقریباً همان استاندارد E3 است اما با بهبود تمیزکنندگی بهتر و مدیریت دوده است. تحت شرایط سخت و فواصل تعویض روغن بیشتر از حد استاندارد.
- E3. E5 استاندارد بالاترین کیفیت موجود است و نوع ارتفا یافته E3 است که برای موتورهای یورو III درست شدهاست. فواصل تعویض روغن برابر استاندارد E3 میباشد.
- *فروشگاه روغن موتور میدانی*
مهمترین مشخصه های روغن موتور
مقالات فنی: مهمترین مشخصه های روغن موتور مناسب برای خودرو
شاید خیلی از ما، هنگامی که برای تعویض روغن خودرو به فروشگاه های تعویض روغن مراجعه می کنیم، به جای توجه به روغنی که واقعاً مورد نیاز موتور خودروی ماست، بیشتر تحت تاثیر توضیحات و تبلیغ فروشنده، برند، قیمت یا در بهترین حالت، کارکرد اسمی این محصولات قرار بگیریم. این در حالی است که با دانستن اطلاعات ضروری می توان خرید بهتر و آگاهانه تری داشت. دخل و خرج امروز، سری به بازار و کارشناسان زده و به بررسی سه مشخصه مهم به همراه دیگر نکات کاربردی در خرید روغن موتور پرداخته است.
۲ عدد مهم
شاید بتوان گفت مهم ترین مشخصه برای انتخاب روغن موتور مناسب، توجه به شاخص گرانروی (لزجت) است که امروزه در قالب استانداردی با عنوان SAE و به صورت xxW-yy نوشته می شود. (xx و yy عدد هستند- به جای xx، مضرب ۵از عدد صفر تا ۲۰ قرار دارد و به جای yy هم مضرب ۱۰ از عدد ۲۰ تا ۶۰).
به طور کلی عدد صفر در این استاندارد نشان دهنده کمترین میزان گرانروی و نمایانگر روغنی است که به راحتی جاری می شود، در عوض با حرکت به سمت عدد ۶۰ میزان گرانروی افزایش می یابد و SAE 60 نشانگر روغنی با گرانروی بسیار بالا ست که سخت جاری می شود. استفاده از حرف W در این استاندارد نیز برای نشان دادن حداقل میزان گرانروی در سرمای زمستان است که از کلمه Winter می آید. عدد قبل از W نشان دهنده گرانروی روغن در سرماست و عدد بعدی گرانروی آن را در دمای کارکرد موتور نشان می دهد.
به عنوان مثال در روغن موتوری با مشخصه ۱۰W-40 عدد ۱۰ بیانگر حداقل گرانروی روغن موتور در فصل سرد سال است و عدد ۴۰ میزان حداکثر گرانروی آن در فصول گرم و دمای موتور است. اگر این محصول را با روغن موتور دیگری با مشخصه ۲۰W-50 مقایسه کنیم، روغن موتور دوم به دلیل برخورداری از عدد ۵۰ در فصل گرما گرانروی بیشتری دارد و نسبت به روغن ۱۰W-40 سفت تر است. بنابراین روغن موتور ۲۰W-50 برای محیط های گرم تر مناسب است زیرا روغن بیش از حد شل نخواهد شد. شل شدن بیش از حد روغن، مانعی برای کارکرد روغن کاری آن به شمار می رود.
از سوی دیگر روغن موتور ۱۰W-40 در فصل سرد گرانروی برابر ۱۰ خواهد داشت؛ درحالی که این میزان برای روغن دوم ۲۰ است و نشان می دهد روغن ۲۰W-50 در سرما بیش از همتای خود سفت می شود. سفت شدن بیشتر به معنای آن است که تا زمانی که موتور گرم شده و روغن در آن جریان یابد، احتمالاً موتور با اصطکاک بیشتری کار خواهد کرد و این به موتور خودرو به مرور آسیب وارد می کند. ازاین رو روغن دوم برای مکان هایی که زمستان های بسیار سردی ندارند مناسب تر است و در محیط هایی با سرمای شدید بهتر است از روغن موتور ۱۰W-40 استفاده کرد.
۳ نوع روغن موتور با محدوده قیمتی متفاوت
به طور کلی روغن موتورهای موجود در بازار از نظر فناوری ساخت، به سه نوع تقسیم بندی می شوند که تقریباً روی تمام آن ها این فناوری ساخت درج شده است. دسته اول روغن موتورهایی هستند که به اصطلاح پایه معدنی دارند و به طورمستقیم از نفت خام گرفته می شوند. این روغن ها از آن جایی که بیشتر، روان کاری موتور را انجام می دهند و افزودنی دیگری ندارند، ارزان ترین نوع روغن موتوردر بازار را تشکیل می دهند. به طوری که قیمت برخی ازانواع سه لیتری آن هم اکنون حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان است. دسته دیگر روغن موتورهای موجود در بازار، روغن موتورهای تمام یا فول سنتتیک هستند. این نوع روغن موتورها از طریق ترکیبات شیمیایی و در آزمایشگاه ها تولید می شوند. به دلیل ساختار شیمیایی خاص، این نوع روغن ها می توانند بهتر از انواع دیگر، در نقاط بسیار ریز موتور قرار گیرند و آن جا را نیز روغن کاری کنند.
این نوع روغن ها حاوی افزودنی هایی هستند که ویژگی های خاصی را به آن ها می بخشد. از جمله این ویژگی ها می توان به تبخیر کم و پایداری بهتر، حفظ خاصیت غلظت (گرانروی) در دماهای بالا و پایین، مقاومت بالا در برابر اکسیداسیون، جلوگیری از خوردگی، کمک به کاهش مصرف سوخت، کاهش رسوبات موتور و.. اشاره کرد. روغن های تمام سنتتیک، گران قیمت ترین روغن موتور های بازار را تشکیل می دهند و قیمت برخی از انواع آن ها در بطری های پنج لیتری، به بیش از ۲۰۰ هزار تومان هم می رسد. همچنین کارکرد آن ها به تبع کیفیت بهترشان بالاتر است.اما دسته سوم روغن موتورهای نیمه سنتتیک هستند که ویژگی ها و قیمتی بین دو نوع معدنی و تمام سنتتیک دارند.
شاخصی که کیفیت روغن موتور را می توان از آن فهمید
به طور خلاصه شاخصی به نام API معمولاً روی بطری های روغن درج می شود که می توان کیفیت روغن موتور را از روی آن متوجه شد. به این صورت که عمدتاً در مقابل عبارت API، حرف انگلیسی S و بعد از آن یکی از حروف A تا N (به غیر از I و K) درج می شود. بر این اساس، هر چه حرف انگلیسی درج شده در مقابل حرف اس، به N نزدیک تر باشد، نشان دهنده کیفیت بهتر روغن موتور است. می توان گفت هر چه کیفیت روغن موتور بهتر باشد، پایداری و کارکرد آن نیز بیشتر است. البته طبیعی است که در مناطق جغرافیایی مختلف، کارکرد روغن متفاوت خواهد بود. در این زمینه خاک نژاد کارشناس خودرو می گوید که برای شهری مانند مشهد، روغن موتورهایی با درجه SL به بالا، به طور معمول کارکردی در حدود ۸تا ۱۰ هزار کیلومتر (و با توجه به ویژگی های خاص برخی روغن موتورها حتی بالاتر از این رقم) خواهند داشت. اما روغن های زیر این درجه را باید در نهایت در حدود ۶هزار کیلومتر تعویض کرد.
با این وصف، باید توجه داشته باشید API روغن موتوری که برای خودروی خود انتخاب می کنید، حداقل برابر با آن میزانی است که در کاتالوگ خودروی شما درج شده است. به عنوان مثال برای پراید ۱۱۱، سایپا در دفترچه راهنمای مشتری این خودرو، API معادل با درجه SJ را توصیه کرده است. با این حال کارشناسان باز بر استفاده دقیق از روغن موتور توصیه شده سازنده خودرو تاکید دارند.
*فروشگاه روغن موتور میدانی*
روغن موتور
محاسبه پالایش برش روغنی در پالایشگاه
در پالایشگاههای تولیدکننده روغن موتور، برش روغنی به عنوان ماده اولیه واحد روغنسازی به واحد استخراج با فورفورال فرستاده میشود که در آنجا مواد آروماتیک و نیز موادی که حاوی ترکیبات حلقوی غیر اشباع (بنزنی) است، از آن زدوده میشود. رفینت حاصل که حاوی روغن میباشد، به واحد مومگیری با تولوئن و متیل اتیل کتون فرستاده میشود تا انواع پارافین و واکس (موم) آن جداسازی گردد. روغن مومگیری شده به واحد تصفیه نهایی توسط هیدروژن ارسال میگردد تا روغن پایه نهایی حاصل شود.
ویژگیهای فیزیکی روغن
بالابودن شاخص گرانروی یک مزیت برای روغن به حساب میآید زیرا هرچه شاخص گرانروی یک روغن بالاتر باشد تغییرات ویسکوزیته آن نسبت به دما کمتر خواهد بود. برای این منظور از مواد بهبود دهنده شاخص گرانروی یا Viscosity index improver که بهطور خلاصه به صورت VIIبیان میشود استفاده میگردد.
انواع مختلف روغن موتور
روغن موتور مدرن در حال حاضر دارای سه طبقهبندی است:
گروه III روغن معدنی یا گاز به مایع است که یک راه شیمیایی برای تولید روغن پارافین از گاز متان است.
گروه IV یک PAO (پلی آلفا الفین ها ) است.
گروه V که بسیار غیرمعمول (استر یا دی استرها).
SAE 10W-40 یک برچسب یک روغن موتور با کیفیت نیست بلکه یک نوع از درجه ویسکوزیته است. روغنهای مولتی گرید که امروز در دسترس است را میتوان در دماهای بسیار مختلف (شاخص گرانروی بسیار بالا) استفاده کرد؛ که نیاز به تغییر روغن خودرو در تابستان و زمستان را از بین میبرد.
حجم روغن موتور باید همیشه مقدار مشخصی باشد تا موتور کارکرد استانداری داشته باشد.
اغلب رانندگان و مالکان خودرو در زمان برخورد با کم کردن روغن احساس نگرانی می کنند و گمان می کنند که خودرویشان خراب شده است و باید به تعمیرگاه مراجعه کنند.
در صورتی که این تصور صحیح نیست و هر روغن کم کردنی عیب در موتور خودرو محسوب نمی شود. تبخیر شدن روغن، طراحی موتور، عدم انتخاب موتور مناسب و شرایط رانندگی از دلایل کاهش حجم روغن موتور هستند.[۱]
سیستم استانداردی ACEA
(انجمن DES Constructeurs Européens D’خودرو) این سیستم استاندارد برای خودروهای اروپایی طراحی شده و جایگزین نظام سابق CCMC است. ACEA روغن موتور را به سه دسته نقسیم میکند. یکی برای موتور بنزینی (حرف A) و دیگری برای موتورهای دیزل سبک (حرف B) و بعدی برای موتورهای دیزل سنگین (حرف E).
- A1 روغن موتور از همان کیفیت A2 است اما با الزامات کمتری برای پایداری برشی و تبخیراست. این کلاس برای روغنهای چرب به اصطلاح با ویسکوزیته پایین در نظر گرفته شده.
- A2 به روزرسانی شده کیفیت قبلی CCMC G4 است. حداقل سطح کیفیت احتیاجات مورد نیاز برای اکثر اتومبیلهای اروپایی است.
- A3 به روزرسانی شده کیفیت قبلی CCMC G5 است. این روغن با بالاترین الزامات مورد نیاز برای حفاظت از سایش، پایداری اکسیداسیون و تبخیر کم و جلوگیری از کم شدن گرانروی فراهم میکند.
- B1 برای موتورهای دیزلی سبک با سطح کیفیت همان B2 است، اما با الزامات کمتری برای پایداری برشی و تبخیر است. این نوع روغن برای روغنهای چرب معمولی و با ویسکوزیته پایین در نظر گرفته شده.
- B2 به روزرسانی شده کیفیت قبلی CCMC PD2 است. سطح کیفیت حداقل احتیاجات مورد نیاز برای اکثر موتورهای دیزلی سبک اروپا را دارا میباشد.
- B3 به روزرسانی شده کیفیت قبلی CCMC PD2 است. این استاندارد با دارا بودن به بالاترین الزامات مورد نیاز برای حفاظت از سایش، پایداری اکسیداسیون، تبخیر کم و جلوگیری از کم شدن گرانروی فراهم میکند.
- B4 این استاندارد با دارا بودن به بالاترین الزامات مورد نیاز برای نوع جدید از خودروهای دیزلی و بنزینی با کیفیت بالا میباشد.
- C3 روغنهای با کیفیت عالی و با خاکستر (SAPS) بسیار کم هستند. آنها برای استفاده در موتور بنزینی با کارایی بالا و موتورهای دیزل سبک با سیستمهای پیشرفته با کاتالیزور دیزلی (فیلتر ذرات دیزل) (DPF) و کاتالیزور سه راه (TWC) که طراحی شده، استفاده میشود. این روغن موتور SAE 5W-30 یا SAE 5W-40 بر پایه روغن پایه گروه III درست شده. این نوع روغن معمولاً استانداردهای شرکتهای مختلف از جمله Daimler MB-Approval 229.31 / Daimler MB-Approval 229.51 / Volkswagen VW50200 / Volkswagen VW50500 Volkswagen VW50501 / BMW Longlife 04 / Porsche (SAE 5W-40 only). (SAPS= Sulphated Ash, Phosphorus, Sulphur) را دارا میباشند (SAPS = خاکستر سولفاته، فسفر، گوگرد)
- C2 تقریباً همانند استاندارد C3 است و فقط دارای ویسکوزیته SAE 5W-30 است و حفاظت از سایش کمتری دارد اما در بهبود اقتصاد سوخت کمتر خودرو مؤثر است.
- C1 تقریباً همانند استانداردهای C2 و C3 هستند اما این استاندارد بالاترین کیفیت را در حفاظت از سایش، جلوگیری از تولید لجن و بهبود اقتصادی سوخت خودرو را دارد.
- E1 استاندارد روغن موتور برای موتورهای دیزل سنگین ساخته شده. سطح کیفیت بهطور گسترده با استاندارد قبلی CCMC D4 سازگار است و در درجه اول برای موتورهای بزرگتر و فواصل تخلیه نرمال در نظر گرفته شده. امروزه این استاندارد تقریباً حذف شده.
- E2 این استاندارد برای موتورهای دیزلی با توربو و بدون توربو شارژرها که تحت شرایط سخت کار میکنند، طراحی شدهاست.
- E3 ارتقاء قابل توجهی نسبت به استاندارد قبلی CCMC D5 را دارد و مخافظت بهتری از پیستونها در مقابل سایش و تمیزکنندگی دوده را دارد. این روغنها به برای موتورهای زیستمحیطی EURO II طراحی شدهاست، تحت شرایط سخت و فواصل تعویض روغن بیشتر از حد معمولی.
- E4 تقریباً همان استاندارد E3 است اما با بهبود تمیزکنندگی بهتر و مدیریت دوده است. تحت شرایط سخت و فواصل تعویض روغن بیشتر از حد استاندارد.
- E3. E5 استاندارد بالاترین کیفیت موجود است و نوع ارتفا یافته E3 است که برای موتورهای یورو III درست شدهاست. فواصل تعویض روغن برابر استاندارد E3 میباشد.
- *فروشگاه روغن موتور میدانی*
دانستنی های کاربردی درباره تعویض روغن موتور
تعویض روغن موتور که بسته به نوع خودرو متفاوت است ، یکی از مهم ترین نکات در زمینه مراقبت از اتوموبیل می باشد . روغن موتور سالم به بسیاری از مشکلات هزینه بر اتوموبیل کمک کرده و از قطعات آن محافظت می کند . روغن موتور سالم، باعث طولانی تر شدن عمر موتور خودرو نیز خواهد شد . در این قسمت از دانستنی های خودرو دربه ارائه نکاتی در زمینه اهمیت تعویض روغن موتور خواهیم پرداخت.
چرا باید روغن موتور خودرو تعویض گردد ؟
با شروع کار موتور ، روغن در معرض اکسیده شدن و تجزیه حرارتی و آب و سوخت خام قرار دارد؛ به همین دلیل روغن آلوده شده و به مرور کیفیت خود را از دست می دهد . از سوی دیگر مواد افزودنی آن نیز رفته رفته مصرف می شوند. این مواد افزودنی شامل پاک کننده ظرفیت معینی برای جذب و معلق نگه داشتن ذرات می باشد.
به ازای مصرف هر لیتر بنزین ، یک لیتر آب تولید می شود که مقداری از آن به صورت بخار از اگزوز خارج می شود و باقیمانده آن به روغن افزوده می شود.

فوایدو اثرات مثبت تعویض روغن خودرو در زمان مناسب
۱. روغن عنصر اصلی یک موتور برای داشتن عملکردی مناسب است :
روغن، سایش و پارگی را کاهش داده و قطعات موتور را خنک نگه می دارد . تعویض روغن به تمیز شدن اجزای داخلی موتور کمک کرده و آلودگی های به جای مانده از روغن قبلی را برطرف خواهد کرد . تعویض روغن باعث سالم ماندن موتور و جلوگیری از اثرات آسیب زننده احتمالی به آن خواهد شد . تعویض روغن موتور همچنین موجب به حداکثر رسیدن عملکرد خود رو نیز خواهد شد و به عبارت دیگر، عدم تعویض به موقع روغن موتور باعث کاهش عملکرد اتوموبیل شما می شود و عمر فیلترروغن را نیز کاهش خواهد داد.
۲. روغن موتور با ایجاد لایه ای محافظ بین قسمت های متحرک موتور، از آن ها در برابر سایش و فرسودگی محافظت می کند :
این امر یکی از اصلی ترین دلایل مهم بودن تعویض روغن موتور در زمان مناسب است.
۳. عدم تعویض به موقع روغن موتور:
باعث ایجاد اصطحکاک در قسمت های متحرک موتور می شود و هرچه اصطحکاک بیشتر شود ، احتمال وقوع مشکلات مختلف و هزینه بر در موتور ماشین بیشتر خواهد شد . در برخی موارد نادر نیز عدم تعویض به موقع روغن موتور باعث انفجار موتور اتوموبیل می شود.
۴. عدم تعویض روغن موتور در طولانی مدت :
باعث کاهش غلظت روغن موتور و ژل مانند شدن آن می شود . عدم استحکام لازم روغن موتور می تواند نقش به سزایی در ایجاد احتراق داخلی اتوموبیل داشته باشد . بروز مشکلات مختلف در موتور به دلیل عدم تعویض به موقع روغن آن ، در نهایت باعث از کار افتادگی موتور اتوموبیل می شود و بنابراین شما مجبور به تعویض موتور خودرو خود خواهید بود .
۵. نکته ای که بسیاری از مردم در رابطه با روغن اتوموبیل نمی دانند این است که رانندگی با اتوموبیل باعث سوختن روغن موتور شده و سطح آن دائما کاهش می یابد و بنابراین میزان روغن مورد نیاز موتور دائما در حال کاهش بوده و به همین دلیل باید دائما جایگزین شود . برای اندازه گیری میزان روغن موتور خود به تعمیر گاه مراجعه کرده و در صورت لزوم ، آن را تعویض کنید.
۶. عدم تعویض به موقع روغن موتور باعث اصطحکاک قطعات داخلی موتور و در نهایت زنگ زدگی آن ها خواهد شد :
زنگ زدگی قطعات داخلی موتور باعث آسیب رسیدن به آن و بروز مشکلات جدی تری در آن خواهد شد .
۷. استفاده از روغن موتور قدیمی و فرسوده باعث ایجاد آسیب به قسمت های مختلف موتور و حتی سوراخ شدن آن نیز میشود.
در این وضعیت روغن موتور به بیرون نشت کرده و به اجزای دیگر خودرو آسیب وارد خواهد کرد.
۸. تعویض منظم روغن موتور به بهبود راندمان سوخت و به طور کلی به کاهش مصرف سوخت اتوموبیل کمک خواهد کرد.
به عبارت دیگر، موتور در صورت داشتن عملکرد بهینه، از سوخت کمتری استفاده خواهد کرد و به این ترتیب هزینه های شما را نیز کاهش خواهد داد. سرمایه گذاری شما در تعویض به موقع روغن موتور، باعث طول عمر وسیله نقلیه شما نیز خواهد شد.
۹. تعویض به موقع روغن موتور، باعث تولید کمتر آلودگی و جلوگیری از ایجاد گازهای مضر و تخریب کننده اکسیژن هوا خواهد شد.
از آنجایی که خودرو ها برای تشخیص فرسودگی، باید آزمایش میزان تولید آلاینده ها را پشت سر بگذارند، تعویض روغن موتور در زمان مناسب، به کاهش میزان تولید آلاینده های مضر و در نتیجه کاهش میزان فرسودگی خودرو کمک خواهد کرد. این امر در نهایت به حفظ محیط زیست از گازهای گلخانه ای نیز کمک میکند.
با توجه به نکات ذکر شده، تعویض منظم روغن موتور، مهم ترین بخش تعمیر و نگهداری از خودرو است. با سرمایه گذاری در این زمینه به طول عمر اتوموبیل خود و جلوگیری از بروز مشکلات مختلف در آن کمک کنید.
سیاه شدن روغن نشان دهنده زمان مناسب برای تعویض روغن است؟
بسیاری از مردم به اشتباه تصور می کنند که سیاه شدن روغن به دلیل خراب شدن آن است. اگر روغن موتور پس از مدتی استفاده سیاه نشد می بایست آن را تعویض نمود .در موتور سالم ،سیاه شدن روغن به دلیل خاصیت پاک کنندگی آن است که دوده حاصل از احتراق را در خود بصورت معلق نگه می دارد و طبعا سیاه می شود. البته اگر در مدت زمان معین ، روغن موتور سیاه نشد باید مشکل را بررسی کنید .چرا که روغن موتور مصرفی شما ، از قدرت کافی برای جذب و معلق نگه داشتن دوده ها و مواد زائد برخوردار نیست .در نتیجه دوده ها و آلودگی ها روی قطعات موتور و لابلای انها ته نشین شده و باعث عدم انتقال حرارت ، سائیدگی ،رینگ چسباندن و روغن سوزی بیش از اندازه و کاهش تراکم گاز و کشش موتور خواهد شد.
اگر روغن موتور زیاد باشد چه میشود
داخل موتور قطعه ای هست بنام کاسه نمد ک به سرمیل لنگ و انتهای میل لنگ متصل است که اگر روغن موتور زیاد باشد موجب خرابی کاسه نمد خودرو شوده و در نهایت ریزش روغن میشود.
نکات مهم در مورد روغن موتور
- بهتر است هنگام تعویض روغن، فیلتر روغن نیز تعویض گردد.
- در موتورهای با تکنولوژی بالا نباید از روغن های موتور با سطح کارآیی پایین تر استفاده شود .
- در موتورهای قدیمی برای استفاده از روغن موتورهای باکیفیت می بایست جانب احتیاط را نگهداشت و در صورت لزوم تفاوت سطوح از یک درجه بیشتر نباشد.
- با توجه به عوامل گوناگون از قبیل کیفیت سوخت، شرایط آب و هوایی، ترافیک، نوع رانندگی و بسیاری موارد دیگر کیلومتر کارکرد ذکر شده برای روغن موتور عموما قابل حصول نبوده و تعویض روغن قبل از رسیدن به حداکثر زمان کارکرد، توصیه می گردد.
- در زمان تعویض روغن ، از دستگاه های مکش که روغن را از بالای موتور، می نمایند استفاده نکنید. چرا که به دلیل تجمع رسوبات و آلودگی ها در کف کارتر روغن، تخلیه از انتهای کارتر موجب خروج بیشتر لجن و سایر آلاینده ها خواهد شد.
- استفاده از ظروف پلاستیکی نسبت به فلزی، مقرون به صرفه تر بوده و آلودگی کمتری داشته و میزان هدر رفتن روغن پایین تر خواهد بود.
- هنگام خرید روغن موتور همواره باید به خاطر داشت الزاما گرانترین روغن همیشه مناسب ترین نمی باشد .
- روغن موتور در هر صورت موجب آسیب به پوست می شود ، از تماس طولانی مدت با آن باید اجتناب کرد .
- از ترکیب دو نوع روغن موتور غیرهمنام و یا با دو سطح کیفی متفاوت خودداری کنید زیرا تاثیر متقابل مواد افزودنی بعضا متفاوت موجود در روغن ها بر روی یکدیگر ، منجر به صدمات شدید به موتور می شود .
- متوسط زمان تعین شده برای تعویض روغن در کشورهای پیشرفته صنعتی ۱۳۰۰۰کیلومتر و برای کشور ما، ایران این رقم حدود ۳۰۰۰کیلومتر می باشد.
اطلاعات عمومی در مورد روغن موتور

وظایف اصلی روغن موتور ؛ روان سازی قسمتهای متحرک موتور ، به حداقل رساندن اصطحکاک و فرسایش ، کمک به کاهش حرارت و به خود گرفتن کثافات ، ذرات معلق و رسوبات لجنی حاصل از احتراق می باشد .
بدلیل اینکه روغن موتور باید این چند کار پیچیده را به طور همزمان انجام دهد ، یک فرمولاسیون شیمیایی پیچیده را می طلبد ، اما شما برای آنکه بدانید روغن موتور چگونه عمل می کند ، چگونه رده بندی می شود و چگونه باید نوع صحیح آنرا برای خودرویتان برگزینید ، نیاز به شیمیدان و یا مهندس شیمی بودن ، ندارید . کافی است با انواع مختلف روغن موتور ، رده بندیهای آن و علائم و اختصاراتی که برای آن استفاده می شود ، آشنا باشید .
۲- انواع روغنها :
در حال حاضر روغنهای موتور خودروها به ۳ نوع کلی تقسیم می شوند :
الف : مینرال ( ارگانیک ) ب : سنتتیک ج : نیمه سنتتیک Premium ))
الف – مینرال :
روغنی است که بر پایه نفت خام ساخته می شود و همان روغنی است که سالهاست در خودروها بکار برده می شود و همه ما با آن آشنایی داریم .
ب – سنتتیک :
روغنی است که از ترکیبات شیمیایی یا پولیمراسیون هیدروکربنها (Olefins ) تولید می شود و نه با تصفیه نفت خام ، این نوع روغن ، اولین بار برای موتورهای جت بکار گرفته شد که بدلیل مزایایی که این نوع روغن نسبت به نوع مینرال داراست در سالیان اخیر مصرف آن در خودروها نیز فزونی یافته است . روغنهای سنتتیک انواع مختلف با مواد تشکیل دهنده متفاوتی دارند که این امر آنها را از لحاظ کیفیت و نوع مصرف نیز با یکدیگر متمایز می سازد ، از بین صدها نوع روغن سنتتیک با فرمولاسیون های مختلف که هر یک محاسن و معایبی را نیز دارا هستند ، نوعی که بر پایه Polyalphaolefins یا به اختصار ( PAO ) ساخته می شود و مقادیر کمی هم Ester در خود دارد ، دارای کارآیی و مقبولیت بیشتری است .
از مزیت های اکثر روغن های سنتتیک می توان موارد زیر را ذکر کرد :
۱- کاهش مصرف روغن بدلیل عمر بیشتر روغن
۲- غیر خورنده و غیر سمی بودن
۳- تبخیر شوندگی پایین
۴- دمای سوختن بالا
۵- مقاومت در برابر اکسیداسیون بالا
۶- دارا بودن شاخص ویسکوزیته بالا به صورت طبیعی ( عکس العمل سریع در مقابل تغییرات دما )
۷- کاهش مصرف سوخت تا ۲/۴ درصد
۸- نقطه روان شدن پایین
۹- قابلیت استفاده از روغنهای با گستره ویسکوزیته زیاد بدون نگرانی از شکست پلیمرها ( در ادامه توضیح داده خواهد شد )
عیب این نوع روغنها نیز ، قیمت بالای آنها و عدم تطابق کامل با موتورهای با تکنولوژی قدیمی است .

ج – نیمه سنتتیک :
مخلوطی است از روغن سنتتیک و مینرال ( ارگانیک ) ، این نوع روغن کیفیت روغنهای سنتتیک را ندارد اما در شرایط سخت ؛ نظیر دماهای بالا و یا بار زیاد عملکرد بهتری نسبت به نوع مینرال داراست و بیشتر برای وانتها و SUV ها مصرف می شود و قیمت آن نیز کمی بیشتر از مینرالهاست .
برای آگاهی از اینکه کدامیک از روغنهای فوق برای خودروی شما مناسب است ، بهترین منبع و مأخذ دفترچه راهنمای خودرو یا برچسبهای داخل محفظه موتور می باشد ( در صورتیکه نوع روغن مشخص نشده ، معنای آن استفاده از همان نوع قدیمی مینرال است ) . استفاده از روغن مینرال یا نیمه سنتتیک برای موتوری که تنها استفاده از روغن سنتتیک در آن توصیه شده ، می تواند برای موتور خطر آفرین باشد ، اما در مقابل استفاده از روغنهای سنتتیک یا نیمه سنتتیک برای موتورهایی که برای استفاده از نوع مینرال طراحی شده اند ( موتورهای قدیمی ) با تمهیدات خاصی ، از نظر تولید کنندگان روغنهای سنتتیک بلا مانع است . اما بسیاری از متخصصین بدلایل زیر این کار را نیز اشتباه و مضر می دانند :
۱- هر یک از انواع مختلف روغنهای سنتتیک با توجه به فرمول شیمیایی ، قابلیت تطابق با برخی انواع لاستیکها و الاستومرها را نداشته و در نتیجه اگر از روغن سنتتیکی با فرمول خاصی برای موتوری با واشرها و درزبندهایی که با آن فرمول روغن سازگار نباشد ، استفاده شود باعث نشتی روغن و مسائلی از این قبیل خواهد شد ( روغنهای مینرال باعث تورم واشرها و جلوگیری از نشتی آنها می شوند ، اما روغنهای سنتتیک در مورد برخی انواع واشرها دارای این خاصیت نیستند و حتی برخی از آنها ، باعث خورده شدن برخی انواع واشرها ، می شوند ) در این راستا حتی استفاده از روغن سنتتیک با مواد تشکیل دهنده ای متفاوت از آنچه در دفترچه راهنمای خودرو درج شده ، برای خودروهایی که با این نوع روغن کار می کنند نیز می تواند خطر ساز باشد ، چه رسد به استفاده از این نوع روغنها در موتورهایی که بر پایه استفاده از روغن مینرال طراحی شده اند ، بعنوان مثال روغن سنتتیک بر پایه Polyglycol با پلی استرها ، پلی کربنیکها ، ABS ، پلی ونیل کلرینها ،Polyphenylene Oxide ( همگی پلاستیک هستند ) و Buna S ، بوتیل ، Neoprene و لاستیک طبیعی ( همگی الاستومر هستند ) سازگاری خوبی ندارد و یا روغن سنتتیک بر پایه PAO نیز که اکثر روغنهای سنتتیک موجود در بازار بر این پایه هستند ( بدلیل شباهت زیاد به خواص روغنهای مینرال ) با لاستیک طبیعی ، EPDM ، بوتیل و Buna S که همگی الاستومر هستند ، سازگاری ضعیفی دارد ، لیست برخی از انواع روغنهای سنتتیک و قابلیت تطابقشان با انواع الاستومرها و لاستیکها ، همچنین حلالیت هر کدام در افزودنیها و لجن موتور به همراه خواص و عدد VI ( در ادامه بررسی خواهد شد )
۲- روغنهای سنتتیک در مقایسه با روغنهای مینرال با لایه نازک تری بر روی قطعات موتور می نشیند ( به همین خاطر فاصله قطعات ثابت و متحرک موتور هایی که با روغن سنتتیک کار می کنند کمتر می باشد ) از اینرو استفاده از این نوع روغن برای موتورهایی که با تکنولوژی قدیمی مینرال طراحی شده اند ، باعث نشتی پیستون خواهد شد . البته این مورد از طرف سازندگان روغنهای سنتتیک با دلایل قابل قبولی رد می شود ، اما در عمل این مشکل ، درباره خودروهای قدیمی دیده شده .
به هر روی در صورتی که سالهاست از روغن مینرال استفاده می کنید و خودرویتان دارای تکنولوژی قدیمی است ، از استفاده از این نوع روغنها بپرهیزید ، اما درصورتیکه دارای خودرویی با تکنولوژی نسبتا جدید هستید و از بی خطر بودن تعویض روغن از مینرال به سنتتیک یا نیمه سنتتیک اطمینان دارید ، از نوعی که برپایه PAO ساخته شده استفاده نموده و این موضوع را نیز از یاد نبرید که با تعویض روغن از مینرال به سنتتیک باعث می شوید رسوبات پخته شده روغنهای مینرال از روی قطعات موتور کنده شده و در موتور غوطه ور گشته و پس از مدتی موتور را از کار بیندازد ، به همین خاطر قبل از این تعویض باید موتور را یا به طور کامل رسوب زدایی نموده و یا اینکه از روغنهای فلاشینگ ( Flush Oil ) استفاده نمایید ( این نوع روغن فقط مخصوص تمیز کردن موتور می باشد ) به این ترتیب که روغن مینرال را بدون تعویض ف_ * ل*_ ت ر تخلیه کرده و روغن فلاشینگ را جایگزین نموده و اجازه دهید موتور به مدت ۲۰ دقیقه درجا کار کند ، پس از آن میتوانید روغن فلاشینگ را تخلیه کرده ، ف_ * ل*_ ت ر را تعویض نموده و روغن سنتتیک یا نیمه سنتتیک را جایگزین نمایید .
چند نکته :
· روغنهای نیمه سنتتیک ، همانگونه که ذکر شد مخلوطی هستند از روغن مینرال و سنتتیک و می توانند همان مشکلات روغن سنتتیک را برای موتورهای ساخته شده برای روغنهای مینرال پدید آورند .
· در خودروهایی که استفاده از روغن سنتتیک در آنها توصیه شده ، حتما از نوع مشخص شده استفاده نمایید و درصورتیکه به جهت قرارداد شرکت تولید کننده با شرکت نفتی خاصی ، تنها نام روغن مربوطه در دفترچه راهنما ذکر شده و از توضیح بیشتر در مورد آن خودداری شده ، و بر روی ظرف آن روغن هم توضیحی درباره نوع مواد تشکیل دهنده ، داده نشده ، تنها از همان نوع روغن استفاده نمایید .
· در صورتی که به تعویض نوع روغن از مینرال به سنتتیک در خودروی خود اصرار دارید ، نوعی که اکثر روغنهای سنتتیک موجود در بازار را شامل می شود ، یعنی PAO را ، انتخاب نمایید ، چرا که بیش از دیگر انواع روغنهای سنتتیک به نوع مینرال شبیه است .
۳- ویسکوزیته روغنها :
ویسکوزیته یا گرانروی ، یک مختصر فیزیکی سیالات است ، که به مقاومت آنها در برابر جریان یافتن بستگی دارد . به طور مثال آب دارای ویسکوزیته پایین و عسل دارای ویسکوزیته بالایی است ، ویسکوزیته مایعات تابعی است از دما ، بدین معنا که با افزایش دما ویسکوزیته کم و با کاهش دما ویسکوزیته افزایش می یابد . ویسکوزیته در مورد روغن به طور عامیانه ، با نام وزن نیز شناخته می شود .
روغنها با ویسکوزیته های مختلف برای شرایط آب و هوایی مختلف تولید می شوند ، استفاده از روغن با ویسکوزیته بالا در زمستان ؛ روانکاری موتور را تا زمان گرم شدن به تاخیر انداخته و در این مدت روغن به تمامی قسمتهای موتور نخواهد رسید ، همچنین استفاده از روغن با ویسکوزیته پایین در تابستان نیز باعث سایش قطعات موتور می گردد . پس انتخاب ویسکوزیته مناسب برای روغن موتور یک خودرو ، کاملا تابع شرایط آب و هوایی است ، که البته اخیرا وجود روغنهای چهار فصل ( Multi Grade ) یا همان چند ویسکوزیته ، نیاز به تغییر روغن ، به نسبت تغییر فصل یا شرایط آب و هوایی را تا حدودی بر طر ف نموده است ، اما استفاده از تنها یک نوع روغن چهار فصل از نوع مینرال برای تمامی فصول نیز با توجه به دلایلی که در ادامه توضیح داده خواهد شد ، پیشنهاد نمی شود .
انجمن مهندسین خودرو ( SAE ) برای راحتی کار ، میزان ویسکوزیته روغنها را بوسیله یکسری اعداد ، طبقه بندی نموده . این طبقه بندی برای روغن موتور بین ۰ تا ۶۰ می باشد . روغن های تابستانی که در دماهای بالا از غلظت کافی برخوردار هستند ، اعداد ویسکوزیته ای در حد ۳۰ تا ۶۰ داشته ( هر چه هوا گرمتر باشد ، باید از روغن با عدد ویسکوزیته بالاتر استفاده شود ) و روغن موتور های زمستانی که در دماهای پایین براحتی جریان می یابند ، اعداد ویسکوزیته ای ما بین ۰ تا ۲۵ را دارا هستند ( هر چه هوا سردتر باشد ، باید از روغن با عدد ویسکوزیته پایین تر استفاده شود ) . برای تشخیص راحت تر عامه بعد از عدد ویسکوزیته روغنهای زمستانی حرف W درج می گردد که مخفف Winter می باشد ، همچنین بدلیل آنکه این طبقه بندی توسط Society of Automotive Engineers ابداع شده ، همیشه قبل از درج عدد ویسکوزیته مخفف نام این انجمن ( SAE ) نیز نوشته میشود .
روغنهایی که تنها دارای یک ویسکوزیته می باشند ، تک ویسکوزیته نام دارند ، اما روغنهایی که در سالهای اخیر با کمک علم شیمی و با افزودن پلیمر به روغن پایه تولید می شوند ، توانایی داشتن ویسکوزیته های محتلف در دماهای مختلف را دارا هستند ، این امر باعث می شود روغن در تمامی شرایط آب و هوایی از غلظت لازم برخوردار باشد ، که این امر علاوه بر افزایش عمر موتور ، تا حدی باعث کاهش مصرف سوخت نیز خواهد شد ، از همین رو روغنهای تک ویسکوزیته در حال از رده خارج شدن می باشند و تنها کاربرد این نوع روغنها در مورد خودروهای سواری ، برای موتور خودروهای Race می باشد که دارای Heater یا گرم کن روغن می باشند .
کد SAE در روغنهای چهار فصل به صورت دو جزئی است ، که عدد اول که به همراه حرف W می باشد ، مربوط به پایین ترین ویسکوزیته آن روغن و عدد دوم معرف بالاترین ویسکوزیته آن روغن است .
اما همانطور که ذکر شد ، روغنهای چند ویسکوزیته بواسطه افزودن پلیمر به روغن ساخته می شوند ، این پلیمرها به روغن اجازه می دهند تا در دماهای مختلف ویسکوزیته های مختلفی داشته باشد ، در هوای سرد پلیمرها در خود جمع شده و باعث جریان یافتن راحت تر روغن می گردند و در گرما نیز پلیمرها شروع به باز شدن به صورت زنجیره های بلند نموده و روغن غلیظ می گردد ، اما این افزایش و کاهش ویسکوزیته تنها تا حد مشخص شده برای همان روغن است ، مثلا یک روغن ۱۰W-30 روغنی است با ویسکوزیته ۱۰ که در زمان گرم شدن ویسکوزتر از ۳۰ نخواهد شد ؛ یعنی اگر مثلا این روغن در دمای ۱۰۰ درجه به ویسکوزیته ۳۰ برسد ، در دماهای بالاتر نیز ویسکوزیته ای بیش از ۳۰ پیدا نخواهد کرد ، که این امر بواسطه مقدار پلیمر افزوده شده برای دستیابی به عدد حداکثر ۳۰ برای روغن ۱۰W-30 می باشد .
آنچه که باید در استفاده از این نوع روغنها بخصوص در مناطق سردسیر مد نظر قرار گیرد ، انتخاب روغن با کمترین فاصله ویسکوزیته است ؛ بدین معنا که در زمستان با توجه به کمترین دمای منطقه سکونتتان و در تابستان با توجه به گرمترین دما ، روغن مطلوب را انتخاب نمایید و از استفاده از روغنهایی که از دماهای بسیار بالا تا دماهای بسیار پایین را ساپورت می کنند ، بپرهیزید ، چرا که پلیمرهای موجود در این نوع روغنها بسیار زیاد می باشند و این پلیمرها پس از مدتی شکسته شده و با رسوبات موجود در روغن ترکیب می شوند ، که این امر می تواند باعث چسبیدن رینگ و یا مشکلاتی از این قبیل شود ( ضرر استفاده از این روغنها در موتورهای دیزلی بیشتر است ) ، روغنهای ۵W-50 ، ۵W-40 ، ۵W-30 و ۱۰W-40 با گستره ۲۵ تا ۴۵ تایی از این قبیل روغنها هستند ( روغنهای سنتتیک و نیمه سنتتیک از این قاعده مستثنی هستند ) . شاید بگویید روغن ۲۰W-50 نیز روغنی است با گستره ۳۰ تایی ، مشابه ۱۰W-40 ، اما چنین نیست ، چرا که ۲۰W-50 از پایه سنگین تر ۲۰ شروع می شود و برای ویسکوز شدن و رسیدن به عدد ۵۰ نیاز به پلیمر بسیار کمتری دارد تا روغن ۱۰W-40 که دارای پایه ۱۰ می باشد و باید توانایی رسیدن به عدد ۴۰ را دارا باشد . از اینرو ، روغنهای ۱۰W-40 مینرال توسط کمتر خودروسازی توصیه می شود و حتی برخی کارخانجات استفاده از آنرا مساوی با خارج شدن خودرو از گارانتی می دانند .
پس تا آنجا که ممکن است در مورد روغنهای مینرال سعی کنید به نسبت شرایط آب و هوایی محل سکونتتان ، فاصله کمتری را بین دو عدد SAE انتخاب نموده و این را بدانید که هر چه ویسکوزیته زمستانی عدد کمتری باشد ، برای ویسکوز شدن و رسیدن به اعداد ویسکوزیته بالاتر نیاز به پلیمر بیشتری داشته و پلیمر زیاد نیز برای موتور خودروی شما مضر است .
با توجه به شرایط آب و هوایی اکثر نقاط ایران ، در بین روغنهای موجود در کشور ( از نظر ویسکوزیته ) روغنهای ۲۰W-50 برای دماهای بین ۱۰- تا ۴۰+ و ۲۵W-50 برای دماهای بین ۵ – تا ۴۰+ دارای عملکرد مناسبی می باشند .( روغنهای ۲۵W-50 و ۲۰W-50 در گرمای تابستان دارای شرایط یکسانی هستند و فقط در شرایط سرد ، بین ۱۰- و حدود ۵ – ، ۲۰W-50 بهتر جریان می یابد اما ۲۵W-50 دارای پلیمر کمتری است ) . البته بنا به دلایل بالا روغن ۲۰W-40 برای زمستان انتخاب مناسب تری است ، اما متاسفانه این نوع روغن در کشورمان کمتر یافت می شود .
همچنین در صورتیکه در نقاط سردسیر کشور ، مانند آذربایجان یا چهار محال و بختیاری زندگی می کنید ( دماهای زیر ۱۰- درجه سانتیگراد ) و ناچار به استفاده از روغنهای با پایه زمستانی ۱۰ یا ۵ هستید ، حتما سعی کنید از روغنهای چند ویسکوزیته ای استفاده نمایید که عدد دومشان بیشتر از ۳۰ نباشد .
۴- کدهای API :
با پیشرفت روزافزون تکنولوژی ساخت موتورها ، روغنهای موتور نیز همگام با آنها دچار تغییر در سطح کیفیت و نوع مواد افزودنی گردیده اند .
انستیتو مواد نفتی آمریکا API برای طبقه بندی و جداسازی روغنها بر حسب کیفیت و فناوری ساخت آنها ، اقدام به کد بندی خاصی نموده است . این کدها شامل دو حرف می باشند ، حرف اول نشاندهنده این است که روغن مربوطه برای استفاده در خودروهای دیزلی است یا بنزینی ، که در این بین اگر کد با حرف C شروع شود ( مخفف Commercial ) روغن مربوطه برای استفاده در خودروهای دیزلی و اگر با حرف S شروع شود ( مخفف Service ) روغن برای استفاده در خودروهای بنزینی طراحی شده .
اما حرف دوم که نشاندهنده کیفیت و فناوری ساخت روغن می باشد بر حسب الفبای انگلیسی از حرف A شروع شده و تا کنون در مورد خودروهای بنزینی تا حرف M ( سال ۲۰۰۵ ) و در مورد خودروهای دیزلی تا حرف I ارتقا یافته ، در مورد خودروهای دیزلی بعد از حروف مذکور در مواردی اعداد ۲ یا ۴ نیز دیده می شوند که نشاندهنده این است که ، آن روغن برای موتورهای ۲ زمانه ساخته شده ، یا ۴ زمانه .
همیشه نوع ارتقا یافته روغن ( با کد بالاتر ) ، خواص انواع قبلی را نیز داراست ؛ یعنی می توان از آنها ، در خودروهایی که انواع قدیمی تر روغن در دفترچه راهنمایشان پیشنهاد شده نیز ، استفاده نمود . اما استفاده از روغن قدیمی تر ( با کد پایین تر ) برای موتوری که روغنی با کد جدیدتر برای آن توصیه شده ، بسیار مضر می باشد . برخی روغنها قابلیت تامین نیازهای هر دو نوع موتور دیزلی و بنزینی را دارا می باشند و کد این نوع روغنها نیز به صورت ۲ تایی نوشته می شود که همیشه کد اول مربوط به خودروهای دیزلی و کد دوم مربوط به خودروهای بنزینی میباشد ؛ مانند API CD/SH .
در جدول زیر کدهای API برای خودروهای بنزینی بر اساس سال ساخت خودروها طبقه بندی شده اند ، که البته این جدول با بسیاری از خودروهای تولیدی کشورمان تطابق ندارد ، چرا که در ایران خودروهایی با تکنولوژی ۲۰ سال قبل مانند پراید با مدل ۸۳ ( ۲۰۰۵ ) تولید می شوند .
لازم به ذکر است ، علاوه بر API انواع دیگری از استانداردهای روغن از جمله ILSAC و CCMC نیز وجود دارند ، که بدلیل رواج کمتر آنها ، از پرداختن به آنها خودداری می کنیم .
۵- سمبل API :
به طور کلی بدلیل استاندارد بودن اعداد API در جهان ، تمامی تولیدکنندگان روغن برای معرفی فناوری ساخت روغنهایشان از این کدها استفاده می کنند ، اما اگر روغن موتور شرکتی بوسیله خود API مورد تایید قرار گرفته باشد سمبل API بر روی آن درج شده است . این سمبل، نشاندهنده مطالب زیر است :
· نیمه بالایی نشاندهنده کد API
· قسمت وسط نشاندهنده ویسکوزیته روغن
· قسمت پایینی نشاندهنده این امر است که آیا روغن مصرفی باعث کاهش مصرف سوحت می شود یا نه ؛ در صورتیکه عبارت Energy Conserving در این قسمت نوشته شده باشد ، بذین معناست که این روغن با کاهش اصطحکاک در موتور میزان مصرف سوخت را تا ۵/۱ ٪ کاهش می دهد ، همچنین اگر روغنی قادر باشد مصرف سوخت را تا ۷/۲ ٪ کاهش دهد آنرا Energy Conserving 2 می نامند .
۶- زمان تعویض روغن :
روغنهای جدید با کمک تکنولوژیهای پیشرفته و افزودنیهای مختلف دارای کارکردهای بلند مدتی می باشند ، اما همیشه تنها میزان کارکرد نوشته شده ( برحسب کیلومتر یا زمان ، هر کدام زودتر واقع شود ) بر روی ظرف روغن ملاک زمان تعویض نیست ، بلکه با افزایش هر یک از موارد ذیل ، باید زمان تعویض روغن را تسریع بخشید :
۱- کارکرد در شرایط سخت مانند دورهای بالای موتور یا بار زیاد
۲- میزان درجا کارکردن خودرو ( در ترافیک های سنگین )
۳- تعداد استارتها در هوای سرد
۴- تنظیم نبودن موتور
۷- افزودنیها :
· Zinc
روی بعنوان افزودنی برای جلوگیری از سایش فلز با فلز به روغن اضافه می گردد ، در حالت نرمال که روغن کار خود رابه خوبی انجام دهد ، چنین اتفاقی به ندرت روی می دهد ، اما در صورت بروز آن ، روی با فلز واکنش داده و از خراشیده شدن فلز جلوگیری می کند . میزان ۱۱٪ روی ( از ۱۰۰٪ مواد افزودنی ) مقداری کافی برای مصارف عادی است ، در موتورهایی که در دورهای بالا کار می کنند یا دارای توربوشارژر هستند ، نیاز به روی بیشتری می باشد . ولی اینرا نیز بدانید که روی بیشتر ، محافظت بیشتری نمی کند بلکه محافظت طولانی تری دارد و در صورتیکه میزان تماس فلز با فلز بسیار زیاد باشد ، میزان بالای روی می تواند باعث ایجاد رسوب گردد .
· Detergent
Detergent یا همان شوینده باعث می شود رسوبات اسیدی که از مخلوط سوخت و آب تولید می شوند ، جذب روغن شده و از رسوب دادن آنها و چسبیدنشان بر روی قطعات جلوگیری می نماید ، البته در مورد خودروهایی که مدتها با روغنهای بدون شوینده قدیمی ( یا با شوینده های ضعیف قدیمی ) ، کار کرده اند استفاده از روغنهای دارای شوینده های پیشرفته باعث می شود تا رسوبات چسبیده شده به قطعات موتور کنده شده و باعث ایجاد خرابی در موتور گردد ، از اینرو ، علی رغم توصیه API و تولیدکنندگان روغن مبنی بر امکان استفاده از روغنهای با کد API بالا در خودروهای قدیمی ، سعی کنید از روغنی که دارای کد API بسیار بالاتر از نوع پیشنهاد شده برای خودرویتان میباشد ، استفاده ننمایید .
علاوه بر Detergent و Zinc که امروزه رکن اصلی افزودنیهای روغن محسوب می شوند ، مواد دیگری نیز جهت جلوگیری از ؛ ایجاد کف ، اکسیداسیون ، خوردگی ، زنگ زدگی و …. به روغن افزوده می شوند







